Nhóm nghiên cứu: ThS. Trần Thị Anh Thư; PGS.TS. Nguyễn Văn Chinh; TS. Lê Khánh Điền.
(ThS. Trần Thị Anh Thư: Học viên cao học, bộ môn PHCN, Đại học Y dược TP.HCM; ĐT: 0909399467; email: ttathu318@gmail.com).
ĐẶT VẤN ĐỀ:
Lượng giá chuẩn và Bộ lượng giá đã được chuẩn hóa là những thuật ngữ mà các nhà NNTL đều quen thuộc. Nhiều nước trên thế giới các nhà NNTL đã được tiếp cận các bộ lượng giá chuẩn và được hướng dẫn cách thực hiện lượng giá chính thức từ trong chương trình học của mình. Do vậy, các nhà NNTL này sẽ không cảm thấy xa lạ hay bỡ ngỡ nếu thực hiện một lượng giá chuẩn hay sử dụng một bộ công cụ lượng giá đã được chuẩn hóa trên người bệnh. Tuy nhiên ở Việt Nam, đặc biệt trong ngành ngôn ngữ trị liệu rất khan hiếm bộ lượng giá chuẩn tiếng Việt, và trong lĩnh vực đánh giá mất ngôn ngữ thì lại càng hiếm. Do vậy, các nhà NNTL Việt Nam không có hoặc ít kinh nghiệm và kỹ năng khi thực hiện lượng giá chính thức. Các nhà NNTL Việt Nam thường lựa chọn sử dụng phương pháp lượng giá không chính thức. Bộ lượng giá mất ngôn ngữ trên người Việt (Vietnamese Aphasia Test -VAT) được phát triển bởi Tiến sĩ Lê Khánh Điền là bộ lượng giá mất ngôn ngữ trên người Việt chuẩn đầu tiên. Vì thế một hướng dẫn ghi điểm và sử dụng cho một bộ lượng giá chuẩn chi tiết, rõ ràng là cần thiết và quan trọng, sẽ giúp các nhà NNTL Việt Nam bước đầu xác định được các mục tiêu cụ thể những việc cần làm, làm như thế nào, và những lưu ý quan trọng trong quá trình thực hiện lượng giá chính thức. Điều này góp phần vào việc thúc đẩy xây dựng và phát triển các bộ lượng chuẩn tiếng Việt và các nhà NNTL Việt Nam từng bước quen dần với phương thức lượng giá chính thức trên lâm sàng trong tương lai.
Mục tiêu: Ứng dụng bảng “Hướng dẫn ghi điểm và sử dụng” bộ lượng giá mất ngôn ngữ trên người Việt Nam (bộ lượng giá VAT) trong lâm sàng bởi các nhà chuyên môn NNTL Việt Nam.
PHƯƠNG PHÁP: Đề án được tiến hành thực hiện theo các bước sau:
- Cùng với tác giả chính bộ lượng giá VAT xác định các nội dung ban đầu của bảng “Hướng dẫn ghi điểm và sử dụng” cần được bổ sung dựa trên nền tảng đã tham khảo các y văn liên quan để đạt được bảng hướng dẫn phiên bản 1.
- Mời các nhà chuyên môn NNTL Việt Nam tham gia và trao đổi về việc áp dụng bảng “Hướng dẫn ghi điểm và sử dụng” của bộ lượng giá VAT trên lâm sàng.
- Tiến hành thực hiện phương pháp thảo luận nhóm bằng kỹ thuật nhóm danh định, để thu thập và phân tích ý kiến phản hồi từ các nhà chuyên môn NNTL Việt Nam tham gia đề án sau khi áp dụng bảng “Hướng dẫn ghi điểm và sử dụng” của bộ lượng giá VAT trên lâm sàng, để đạt được bảng hướng dẫn phiên bản 2.
- Xác định các nội dung sau cùng của bảng “Hướng dẫn ghi điểm và sử dụng” của bộ lượng giá VAT sẽ được bổ sung, chỉnh sửa sau khi đạt được sự thống nhất từ tác giả chính bộ lượng giá VAT.
- Hoàn chỉnh bảng “Hướng dẫn ghi điểm và sử dụng” của bộ lượng giá VAT là sản phẩm sau cùng của đề án.
KẾT QUẢ: Sau thời gian các nhà NNTL áp dụng bảng Hướng dẫn trên lâm sàng, có tất cả 21 ý kiến được đưa ra. Sau khi tổng hợp những ý kiến tương tự nhau, xây dựng được một danh sách gồm 17 ý kiến chung trong đó có 12/17 ý kiến được xếp hạng. Từ đó có được 5 chủ đề xếp hạng ưu tiên. Dựa trên nội dung thống nhất sau khi trao đổi với tác giả đầu tiên của VAT và thu thập, phân tích dữ liệu thông qua phương pháp thảo luận nhóm bằng kỹ thuật nhóm danh định, các kết quả đều đạt được sự đồng thuận giữa năm nhà trị liệu ngôn ngữ. Có năm điểm cần bổ sung và điều chỉnh để làm rõ nội dung của bảng Hướng dẫn. Từ bản gốc ban đầu biên soạn thành quyển sổ tay khổ giấy A5, gồm 37 trang màu. Nội dung hướng dẫn được trình bày theo từng chủ đề cụ thể, được sắp xếp theo bố cục gắn kết chặt chẽ với nhau.
KẾT LUẬN: Bảng “Hướng dẫn ghi điểm và sử dụng” bộ lượng giá VAT được hoàn thiện dựa trên việc áp dụng trên người Việt Nam và là bảng hướng dẫn trong lượng giá mất ngôn ngữ đầu tiên của người Việt Nam. Tầm quan trọng của đề án này là giúp định hướng cho lượng giá chính thức sau này, giúp người đánh giá quen với cách lượng giá chính thức. Trong tương lai, người thực hiện đề án dự kiến tham khảo thêm ý kiến của các nhà chuyên môn khác. Nên có nhiều hơn các bộ lượng giá chuẩn được phát triển bởi người Việt Nam dành cho người Việt Nam để tăng cường chất lượng thực hành lâm sàng và hỗ trợ nghiên cứu cho các nhà chuyên môn NNTL.